Jerzy Klechta: Niemcy

DEMOKRACJA NA KRUCHYCH NOGACH

czwartek, października 08, 2015

Jest to roboczy tytuł filmu dokumentalnego. Mógłby brzmieć inaczej: WRACA NAJGORSZE.

Zachodnioniemiecki reżyser David Wnendt w ciągu 4 tygodni, przez 380 godzin kręcił obrazki z niemieckich ulic. Są to „obrazki” grozy.

Reżyser postanowił zapisać na taśmie filmowej jak Niemcy dziś reagują na to, co w historii ich kraju było najpotworniejsze: hitleryzm i sam Hitler.

Z kamerami i aktorem Oliverem Masucci, ucharakteryzowanym na Hitlera ruszył w objazd po kraju. Zdjęcia trwały 4 tygodnie. Zjechał wszystkie landy, wszystkie większe miasta od Hamburga po Monachium, od Berlina po Moguncję i Bonn.

Zakładał, że uzyska materiał ukazujący jak głęboko, silnie i powszechnie, hitleryzm i sam Hitler, w świadomości Niemców zapisali się jako największe zło, jako największa zbrodnia w dziejach ludzkości. Aktor został wyśmienicie ucharakteryzowany. Istotnie wygląda jak Hitler – widziałem go na kadrach, jeszcze nie emitowanego filmu.

Reżyser David Wnendt założył, że powstanie dokument ukazujący żyjących dziś Niemców jako tych, którzy z całego serca i umysłu nienawidzą tego, co stało się udziałem ich przodków. I przede wszystkim, że sam wizerunek Hitlera napawać będzie ich wstrętem.

Co się okazało? Co przyniosła rzeczywistość?

Oto w większości przypadków, w większości nakręconej taśmy filmowej widzimy z jaką radością witano Hitlera. Towarzyszyły temu okrzyki: wróć, wróć!!!

Dość tego bałaganu! Dość politykowania! Dość Merkel! Wróć Adolfie, wróć, ratuj Niemcy!

Wiadome było, że to aktor, który tylko wcielił się w postać Hitlera. Lecz nawet ten „aktorski Hitler” wywoływał tak entuzjastyczną reakcję, że reżyser filmu musiał zmienić cały scenariusz. Zakładał, że jego rodacy na sam aktorski wizerunek Hitlera reagować będą z niesmakiem. Okazało się całkiem odwrotnie. Wszystko stanęło na głowie. Nie tylko film. Życie całe. Niemcy całe. Europa chyba też.

Powstał, powstanie film ukazujący jak to Niemcy tęsknią dziś za czasami III Rzeszy. Filmowy zapis jest bardzo rzetelny. To nie są obrazki wyrwane z kontekstu, kręcone pod z góry założony temat. Temat narodził się dopiero podczas kręcenia dokumentu grozy.

Nie jest więc zaskoczeniem, że współcześnie żyjący niemiecki młodzieniec czy starzec pomstuje na panią kanclerz Angelę Merkel. Wrzeszczy pod jej adresem. Nie uosabia ona siły dyktatorskiej. Przeciwnie – jest gotowa zrobić wszystko, aby wspierać biednych i gnębionych.

Hitler postąpiłby całkiem odwrotnie. On uratowałby nas Niemców od zarazy płynącej z innych krajów czy kontynentów!

Niemcy

PRZYJAŹŃ I WROGOŚĆ

wtorek, lipca 14, 2015

Podróżując po świecie, trudno ominąć Rosję. Wielki kraj, większość to polakożercy z Putinem na czele, ale bywa, że i wspaniali ludzie, jak mój przyjaciel Grisza Lepilin.

Jego matka, nauczycielka języków obcych - Polka, wracała po wojnie jednym z pierwszych transportów do kraju. W pociągu poznała Moskala. Tak się w sobie podczas podróży głęboko zakochali, że zostali z sobą na całe życie. Owocem miłości jest Grisza.

Polka postawiła Moskalowi jeden warunek: gdy urodzi się dziecko - w domu będzie z nim rozmawiała po polsku, nadto zostanie katolikiem. Moskal słowa dotrzymał. Dopiero drugi syn został wychowany na Ruska.

Dzięki Griszy poznałem najpiękniejsze moskiewskie i podmoskiewskie cerkwie i cerkiewki, także te, których nie znajdziemy w przewodnikach, po sowieckiej ateizacji pozostały ruiny. Jednak ślady wielkości i piękności, jeśli nie udało się ich całkowicie zrównać z ziemią, żyją przez wieki.

Dzięki Griszy - fizyk z wykształcenia - wszedłem do grona Moskwiczan patrzących na nas Polaków z szacunkiem i podziwem.

Z Griszą znamy się od lat, jeszcze z czasów komunistycznych. Wówczas rozmawialiśmy szczerze tylko wtedy, gdy byliśmy sami, i to na wolnym powietrzu. Trudno przyrównywać reżim radziecki do peerelowskiego, choć były z tego samego pnia. Znajoma Griszy, skrzypaczka, wybrała się z nami na spacer po Moskwie. Weszliśmy do jednej z cerkwi. Za kilka dni została zadenuncjowana przez 10-letniego syna, który nam towarzyszył i uznał, że o czynie matki należy powiedzieć nauczycielce w szkole. Takie to były czasy.

Polska jest na Rosję skazana, tak jak i na Niemcy. I choć prawie w każdej polskiej rodzinie ktoś doznał cierpień od jednego lub drugiego sąsiada, żyć trzeba, i to wcale nie w nienawiści. Rosja jest wielka, Niemcy są bogate, Polska ma aspiracje.

Jednak ile byśmy jeszcze nie wykonali kroków na zachód czy na wschód, ciągle dla Niemców pozostajemy krajem "gorszej kategorii" ( bo i pod wieloma względami rzeczywiście wleczemy się w tyle), zaś dla Rosji - jesteśmy niesforną, zbuntowaną prowincją, w ustach putinowców, podobnie jak ongi stalinowców – niewdzięczną, zatem należy ją przy pierwszej lepszej okazji ukarać.

Niemców długo przekonywaliśmy do naszych możliwości w Unii Europejskiej. Rosja ciągle boi się prawdy. O Katyniu, o powstaniu warszawskim, o „wyzwoleniu” Polski, które stało się okupacją.

Ale nadal szukać warto wśród nich takich jak Grisza, a spośród powszechnie znanych - takich, jak nieżyjący wielcy nasi przyjaciele Okudżawa i Wysocki. A wśród Niemców takich jak moi koledzy, wyśmienici dziennikarze z Niemiec: Renate Marsch, Klaus Bachmann, Thomas Urban.

Renate tak się w Polsce rozkochała, że na emeryckie lata osiadła pod Mrągowem na stałe.

Napomykam o nich dlatego, że siła przyjaźni czy zwykłego porozumienia bierze się z bezpośrednich kontaktów, rozmów, z tego, co wspólne: z muzyki Szostakowicza, Bacha, Chopina, z poematów Goethego, Jesienina, Mickiewicza i Herberta.

Jeśli słabszy zachowuje postawę wasala, staje się jeszcze słabszy. Jeśli silniejszy ciągle grozi palcem - wiadoma rzecz, to twój, to nasz wróg.

Jerzy Klechta

DEMOKRACJA NA KRUCHYCH NOGACH

PRZYJAŹŃ I WROGOŚĆ

O Mnie

POLECANA KSIĄŻKA

Popularne wpisy

Archiwum Bloga

Etykiety