Jerzy Klechta: Dyktat

OSKAR PO POLSKU

niedziela, lutego 28, 2016

Gdy świat filmowy święci przyznanie tegorocznych Oskarów, w Polsce toczy się bój, bezmyślny co prawda, o jego … odebranie.

Ma się bowiem za złe rodakowi Pawłowi Pawlikowskiemu, który Nagrodę Akademii Filmowej (Oscara) w kategorii filmów nieanglojęzycznych otrzymał dokładnie rok temu za film „Ida”.

Ważni politycy III RP wyrażają zdziwienie, że film ten został wyróżniony Oscarem skoro ich zdaniem nie przyczynia się wcale do promocji Polski i pozostawia wiele do życzenia pod względem artystycznym. Jeśli nie wymieniam po nazwisku autorów tego poglądu to dlatego, że mam (płonną co prawda) nadzieję, iż stanie się zadość powiedzeniu, że tylko krowa nie zmienia poglądów.

Rządzący politycy i ich przyboczna medialna gwardia strzelają z grubej „patriotycznej” armaty.

Fakty są zaś takie, że dystrybucja międzynarodowa „Idy” po kilku miesiącach wędrówki po świecie, okazała się jednym z największych sukcesów w historii polskiego kina. We Francji film obejrzało blisko 500 tys. widzów, we Włoszech ponad 100 tys., po kilkadziesiąt tysięcy w Hiszpanii i Holandii. Film dystrybuowano także - z wielkim powodzeniem - w USA, Wielkiej Brytanii, Argentynie, Australii, Austrii, Belgii, Japonii, Kanadzie, Niemczech, Norwegii, Nowej Zelandii, Szwajcarii i na Tajwanie. Film łącznie został zakupiony na 52 terytoria, a zainteresowanie tytułem nadal się utrzymuje.

„Idę” pokazano na ponad 50 festiwalach, na których twórcy filmu zdobyli ponad 60 nagród, w tym tak prestiżowe jak BAFTA czy nagrody Europejskiej Akademii Filmowej. Niemal wszystkie uzasadnienia werdyktów doceniające „Idę” podkreślają jej kunszt artystyczny, zakorzenienie w polskiej tradycji filmowej oraz sugestywności przekazu.

Polscy twórcy filmowi z nestorem Andrzejem Wajdą na czele (w 2000 r. otrzymał Oscara za całokształt twórczości) odrzucili zarzuty o „antypolskość” filmu.

Paweł Pawlikowski podjął się tego zadania, tworząc uniwersalny w wymowie dramat psychologiczny, do którego inspirację stanowiły fakty z naszej historii. Jako artysta miał prawo do autonomicznej wypowiedzi, która przecież nie miała charakteru politycznego. Na tym bowiem zasadza się istota sztuki, że nikt nie ma prawa zaprzęgać jej w ideologiczne tryby. To kończy się zawsze źle i dla sztuki, i dla nosicieli demagogicznej - mówiąc nad wyraz delikatnie - ideologii.

III RP nie jest wszak peerelem - bis. Choć niepokój wyrażany przez twórców jest coraz większy. Zdają się pytać czy kraj nasz ma cofnąć się do czasów minionej epoki?

Znany publicysta miesięcznika „Więź” Andrzej Luter (światły duchowny) przekazał relację z dyskusji w telewizji publicznej, do jakiej doszło kilka dni temu na temat „Idy”. Zarzucono filmowi, że jest niesprawiedliwy, nieprawdziwy i obraża Polaków. Zabrakło innych opinii o naszym oscarowym filmie, strzelano do jednej bramki. Po tym jak zaproszeni gości skrytykowali film, pojawił się przed samym seansem stosowny napis, który informował o udziale Polaków w ratowaniu Żydów, napis „udawał” integralną część filmu. Ingerencja w "Idę" jest czytelna. Od niej tylko krok dzieli do wprowadzenia cenzury do filmów, sztuk teatralnych, książek, jak tak dalej pójdzie także do muzyki, co w przeszłości okazywało się i to możliwe.

Andrzej Luter przypomina o aspektach duchowych i religijnych filmu:

„Film Pawła Pawlikowskiego opowiada o odwiecznym splocie dobra ze złem; o poszukiwaniu wiary, o odnajdowaniu jej sensu po katastrofie, jaką była Zagłada i o szukaniu sensu życia w ogóle. Tytułowa Ida stoi ciągle jeszcze przed najważniejszą decyzją: po konfrontacji z potworną prawdą o losie swojej rodziny musi na nowo odnaleźć się w swoim życiu i wierze. Podejmuje próbę świeckiego życia, a ta chociaż tak intensywna, nie jest w stanie unieważnić jej wcześniejszej decyzji. Dziewczyna wraca do klasztoru. Pozostaje pytanie, czy jest to powrót do Boga?

Jeśli tak, będzie to wreszcie jej wolny wybór, do tej pory inni albo los decydowali za nią. Była człowiekiem bez przeszłości i bez tożsamości. Dopiero teraz - poznawszy tragiczną prawdę - doszła wreszcie do momentu, kiedy sama może wybierać. Może zatem rozstać z dotychczasowym życiem, i z Bogiem - takim, jakiego do tej pory wyznawała. Może pójść w świat dotąd nieznany, tajemniczy, ciekawy i jednocześnie budzący lęk.

A Wanda (funkcjonariuszka UB)? Ona na pytanie: „Po co żyć?”, odpowiedziała sobie bezwzględnie, czym w istocie wydała wyrok na siebie, a nie na innych. To niezwykłe, ale ta postać godna przecież potępienia i najsurowszych kar budzi - pisze Luter - w nas żal. Jej życie było piekłem. Gehenną była i jest zarówno jej żydowskość - wychowała się w tradycyjnej judaistycznej rodzinie - jak i jej komunizm, który wciągnął ją w zbrodniczy system.

I w końcu bezbrzeżna samotność, w której najlepszymi pocieszycielami są przypadkowy seks i alkohol. Wanda staje się wrakiem człowieka. Dla Boga nie ma miejsca w niej miejsca. Zresztą, czy Wanda kiedykolwiek w Niego wierzyła? Czy utraciła wiarę po doświadczeniu wojennych potworności? A może uświadomiła sobie, że Bóg istnieje, a ona Go zdradziła?

To być może najważniejszy trop do zrozumienia Wandy. Oto leży pijana w hotelowym łóżku, próbuje wycedzić kilka słów do Idy, i mówi do niej, że przecież Jezus przyszedł zbawić grzeszników, takich jak ona. Słowa wyrzucone z siebie, jakby od niechcenia, ale z nadzieją, że usłyszy od siostrzenicy potwierdzenie. Pozostaje wydanie ostatniego wyroku na samą siebie i jego wykonanie. A resztę należy zostawić Bogu”.

Twórcy z Bożej łaski nie boją się sięgać prawdy.

Ci zaś będący na usługach reżimów znikają wraz z reżimami.

Demokracja

CO NAS CZEKA

środa, lutego 17, 2016

Kto chce rządzić ludźmi, nie powinien ich gnać przed sobą, lecz sprawić, by podążali za nim.

Zachęcać, kiedy nie należy zmuszać, prowadzić, kiedy nie należy rozkazywać.

Lwy wielką mają siłę, ale na cóż by im się ona zdała, gdyby natura nie dała im oczu.

By dokonać wielkich rzeczy, nie trzeba wcale być wielkim geniuszem, nie trzeba być ponad ludźmi, trzeba być z nimi.

Kiedy niewinność obywateli nie jest zabezpieczona, wolność również nie jest bezpieczna.

Wolność polityczna obywatela jest to ów spokój ducha, pochodzący z przeświadczenia o własnym bezpieczeństwie. Aby istniała ta wolność, trzeba rządu, przy którym by żaden obywatel nie potrzebował się lękać drugiego obywatela.

Rządzący, którzy nieustannie krytykują opozycję mają tę nad nią przewagę, że dysponują sprawniejszymi instrumentami. Uderzają w miejsca słabe, pomijając to, co opozycja będąc u władzy dokonała pozytywnego. Tacy rządzący są jak źli dowódcy armii, którzy nie mogąc podbić kraju, zatruwają jego wody.

Nie potrzeba wiele rozumu, by wszystko zmącić, ale trzeba go mieć dużo, by wszystko uładzić.

Mniej nienawidzimy tych, którzy nigdy nie byli z nami, niż tych, co nas opuścili.

Mędrzec rzekł: istnieje pewna cecha duszy ludzkiej, stanowiąca podporę wszelkich godności i władz. Gdy jakiś urząd cieszy się autorytetem, to czci się go nawet wtedy, gdy autorytet ten postradał, chyba , że jakieś błahe wydarzenie odsłoni prawdę. A wtedy człowiek obrusza się sam na siebie i w jeden dzień chciałby obalić to, co - jak sądzi – szanował zbyt długo.

Przestroga kierowana do wszystkich. Nie tylko do ludzi mądrych. Do wszystkich obywateli. Oto ona: zastanówcie się nad swoim położeniem. Wyciągnijcie rozsądne wnioski. Nie jest bynajmniej niemożliwe, że żyjąc pod fatalnymi rządami, wcale tego nie czujecie.

Szczęście polityczne ma to do siebie, że się je poznaje dopiero po jego stracie.

Powodzenie, jakie się zdarza nawet u głównego rządzącego, wbija go w taką pychę, iż traci on rozum. Najpierw staje się zazdrosny o swoich urzędników. Potem zazdrość przechodzi we wrogość. Staje się wrogi wobec gwardii przybocznej, wobec tych, co razem z nim rządzą. Następnie staje się zazdrosny o sam urząd, który sprawuje. I na koniec będzie wrogiem dla samego siebie.

W zamieszkach pod despotycznym rządem lud zachodzi zawsze tak daleko, jak tylko to możliwe.

Natura, która ustanowiła między ludźmi stopnie siły i słabości, często zrównuje słabość z siłą rozpaczy.

Lud, społeczeństwo potrafi znieść wiele. Lecz kiedy spotka go zniewaga lub gdy poczuje się oszukany (np. w obietnicach), czuje tylko swoje nieszczęście. Tak rodzi wyobrażenie wszelkiego możliwego zła.

Lud , społeczeństwo popada w nieszczęście, skoro ci, którym zawierzył, chcąc ukryć własne zepsucie, starają się go zepsuć. Aby nie dojrzał ambicji rządzących, mówią ludowi o jego wielkości. Aby lud nie dostrzegł chciwości rządzących, głaszczą chciwość ludu.

Bywa, że mnóstwo ludzi obrzydzi sobie rząd. Otóż, choć nieprzyjazne uczucia, żywione przez część obywateli, zdają się być bezsilne, jako że nie przynoszą zdecydowanych skutków, niemniej nie pozostają one bez utajonych konsekwencji, dojrzewających w ukryciu i tak wraz z upływem czasu RODZĄ SIĘ WIELKIE REWOLUCJE.

Powyższe uwagi spolszczone zostały na podstawie lektur obowiązkowych przeznaczonych dla przeciętnego inteligenta - demokraty.

Dyktat

ODWET - ZAWIŚĆ - NIENAWIŚĆ

poniedziałek, grudnia 07, 2015

Klasyczny podział na epoki, od daty do daty, jest niewiele przydatny, gdy obiektem poznania historycznego staje się zjawisko o dłuższym trwaniu.

Takie jak rasizm, antysemityzm, antypolonizm, kolonializm.

Bywa, że nawet najdrobniejsze wydarzenie może przynieść daleko idące skutki. Bywa i odwrotnie. Miało miejsce coś niezwykłego, dajmy na to wybuchła wojna między sąsiadującymi z sobą narodami i oto po latach okazuje się, że wojna ta nie pozostawiła po sobie głębszego śladu, nie wpłynęła na dalszy bieg wydarzeń.

Aby zrozumieć nasze czasy, warto sięgać wstecz.

I tak np. antysemityzm, który w postaci ludobójczej wybuchł za hitleryzmu, tlił się przez wieki, to narastał, to słabł, to znowu wybuchał z całą siłą. Jest takie zjawisko w dziejach, które nazywa się resentyment. Pojęcie to definiuje się jako niezadowolenie, niechęć, uraza. Teorię resentymentu sformułował niemiecki filozof Fryderyk Nietzsche. W filozofii Nietzschego resentyment jest cechą charakterystyczną moralności niewolniczej. Wiąże się z urazą wobec świata, żalem do życia, które nie spełnia oczekiwań. Moralność niewolnicza jest reaktywna, gdyż za dobre uznaje własne cnoty moralne, a za złe cnoty, których nie może osiągnąć.

Zjawisko to obrazuje bajka Ezopa o lisie i kwaśnych winogronach. Lis, który nie zdołał dosięgnąć winogron, odchodzi mówiąc, że i tak były kwaśne.

Odwet, zawiść i nienawiść, niechęć do kogoś rodzi się z reguły na skutek przechowywania w pamięci doznanej krzywdy, przykrości, nieszczęścia. Jednak najczęściej rodzi się z ubzduranych stereotypów i osobistego przekonania wodza, że tylko on jest w stanie poprowadzić grupę, naród, miasto, kraj cały do sukcesu.

Takim programem kierowali się i nadal kierują się np. antysemici, przypisujący Żydom wszelkie możliwe złe cechy: chciwość, pazerność, wyobcowanie i wiele innych najgorszych zarzutów.

Podobnym sposobem myślenia (czy raczej chorobliwą skalą bezmyślności) kierują się wszyscy ci, którzy za jedynie słuszny program uważają ten, który oni sami uznają za jedynie właściwy.

Kto go nie chce przestrzegać, kto nie chce się pod nim podpisać ten jest wrogiem.

Tak Hitler, jak i Stalin i inni dyktatorzy skazywali na śmierć nawet poetów, którzy w swoich wierszach, poematach składali hołd wolności. Cierpieli poeci i zwykli ludzie. Również dzisiaj spotkamy się ze zbliżonym zjawiskiem.

Jeśli partia rządząca uważa się za „świętą krowę”, jeśli swój program, swoją ideologię traktuje jako dogmat, w który każdy powinien wierzyć, wówczas rodzi się niepokój o przyszłość.

Zanim Konstantyn przeszedł na chrześcijaństwo ( początek 4 wieku) chrześcijanie byli nieludzko prześladowani. Chrześcijanie a także Żydzi formalnie nie byli zresztą karani za wiarę. Ale sposób zawsze się znajdzie. Byli karani za to, że nie w pełni uczestniczyli w życiu społecznym, ponieważ odmawiali składania ofiar ku czci cesarza i oficjalnych bogów.

Zmiana nastąpiła z chwilą przejścia cesarstwa na wiarę chrześcijańską. Teraz zaczęło się polowanie na nie – chrześcijan. W miarę jak rosła potęga Kościoła - nasilała się nienawiść do inaczej wierzących i myślących, aż wreszcie zaczęto na stosach palić także „swoich”.

Król Francji Ludwik IX, zwany Świętym wydał rozkaz: „Gdyby jakiś świecki usłyszał, że Żyd złorzeczy na wiarę chrześcijańską, powinien jej bronić, zatapiając ostrze miecza w piersi wroga tak głęboko, jak tylko się da”. Za czas jakiś Erazm z Rotterdamu nie przesadził, gdy zapisał: „Jeśli nienawiść do Żydów wystarczy do tego, by być dobrym chrześcijaninem, to wszyscy jesteśmy dobrymi chrześcijanami”.

Mimo dialogu judaizmu z katolikami, który w Polsce przed laty tak interesująco prowadzili ówczesny abp gnieźnieński , b. prymas prof. Henryk Muszyński i nieżyjący abp lubelski prof. Józef Życiński (obaj przez gawiedź antysemicką nazywani byli „żydłakami”, na ich domach biskupich „wierni” malowali gwiazdę Dawida), mimo wspólnych modlitw chrześcijan z wyznawcami judaizmu, które zainicjował Jan Paweł II – w dalszym ciągu, nie brak w Polsce antysemickich wrzasków narodowców spod faszystowskiego znaku.

Z jakiego to płynie „źródła”?

Z czasów Konstantyna? Z czasów przedwojennego uczelnianego getta? Z powojennych czasów stalinowskich, gdy wysokie stanowiska zajmowały m.in. osoby pochodzenia żydowskiego?

W Europie jesteśmy świadkami nowego rozdania: terroryści - mordercy z tzw. Państwa Islamskiego mordują niewinnych, wierzących i niewierzących, dzieci i starców. Każdego kto im stanie na drodze. Czyli prawie wszystkich. Pewnego dnia zapukają również do Polski.

Jerzy Klechta

OSKAR PO POLSKU

CO NAS CZEKA

ODWET - ZAWIŚĆ - NIENAWIŚĆ

O Mnie

POLECANA KSIĄŻKA

Popularne wpisy

Archiwum Bloga

Etykiety