Jerzy Klechta

Poświęciłem trochę czasu na lekturę tego, co wypisują w Internecie zarówno anonimy, jak i autorzy popisujących się imieniem i nazwiskiem a także tego, co się wyprawia w różnych portalach, encyklopedycznych nie wyłączając. Włos stanął mi dęba.

Anonimy skreślam bez czytania. Kogo nie stać na odwagę - tego skreślamy. Najsmutniejszy jednak widok przedstawia "twórczość" aspirująca do miana encyklopedii. Rzecz jasna nie dotyczy to takich instytucji jak Biblioteka Narodowa, Lauross itp. Tam jednak, gdzie biogramy piszą  dyletanci nie tylko roi się od błędów faktograficznych. Subiektywizm czyli inaczej mówiąc tendencyjność, brak obiektywizmu, uwypuklanie i zniekształcanie faktów po to, aby nadać wydarzeniom walor sensacyjności prowadzi do wulgaryzacji i do przypisywania osobom czynów niezgodnych z prawdą.

Częstą argumentacją "encyklopedystów" jest zasłanianie się źródłami. Tyle, że każde źródło danej informacji należy zweryfikować. Jeśli "encyklopedysta"  za podstawowe źródło uważa np.prasę,to najpierw musi zwrócić uwagę na wiarygodność tego czy innego tytułu gazety i autora. Jeśli swoją encyklopedyczą wiedzę czerpie np. z prasy bulwarowej - to z góry można założyć, że otrzymamy dane bulwersujące, sensacyjne, ale z pewnością, choćby częściowo nieprawdziwe.

Internet daje cudowne możliwości edukacyjne. Strzeżmy się jednak szarlatanów i dyletantów. Im nie chodzi o wiarygodność. Im chodzi o to, aby towar dobrze się sprzedawał.

Można sobie powiedzieć: nie przejmuj się, psy szczekają - karawana jedzie dalej. Takie uspokajanie jest bez sensu. Sensowne jest jedynie demaskowanie kłamstw, owego bezkarnego opluwania drugiego człowieka.

Kij ma dwa końce. Internet to coś niezwykłego, wspaniałego. Są wszak  tacy, którzy świadomie, z głupoty czy z niechęci do innych, zamieniają go w narzędzie zła.

Głupota goni głupotę. Nieudolność ściga się z marnotrawstwem (o palmę pierwszeństwa).

Jeden syczy na drugiego, pań nie wyłączając (w syczeniu na sali sejmowej jedna zdobyła "laury olimpijskie"). Zamiast samolotów z najwyższej półki - latawce z papieru. Zamiast leków dla nieuleczalnie chorych - wiara w cuda. Zamiast państwa prawa - mściwość. Był las - nie będzie lasu, ani nas.

I nawet Wielkanocnym, Tradycyjnym Jajem się nie podzielili (choć usta mają pełne bogobojnych haseł ). Oto potęga nienawiści!

Pan Bóg patrzy i notuje. 
Historia też ma nie najgorszą pamięć.

Przed nowymi rodzajami totalitaryzmu ostrzegają politolodzy i socjolodzy. Demokracja bowiem wcale nie jest nam dana raz na zawsze. Najsilniejsi zdobyli decydującą przewagę.Zaś czasy moralnego zamętu otwierają im  drogę totalitarnej przemocy.

Można widzieć problemy współczesności jeszcze inaczej - jak zakaźną chorobę wymagającą dokładnego rozpoznania i terapii. Jest to epidemia, która zagraża całemu światu. Jej symptomy ostrzegają przed globalnym totalitaryzmem.  Nie wszystkie narody są  tą chorobą objęte, ani w równym stopniu zagrożone.

Jednak nienawiść do Izraela w krajach z nim sąsiadujących czy niesłabnący antysemityzm w niektórych środowiskach czy partiach europejskich, to niepokojący sygnał zbliżających się czarnych chmur. Nie tylko pani Le Pen walczy o fotel prezydencki we Francji. Czarne chmury krążą w innych krajach, również  w Polsce a może nawet przede wszystkim w Polsce.

Niedorzeczne  jest tłumaczenie, że partia, która zwyciężyła w wyborach demokratycznym otrzymała tym samym od narodu glejt, prawo do łamania istniejącego prawa i istniejącej konstytucji. To żaden argument. Hitler w 1933 r. objął w Niemczech władzę w wyniku wyborów demokratycznych. Jaki był tego efekt i to w skali globalnej, światowej - doskonale wiemy.

We współczesnym świecie nie brak przypadków, gdy totalitaryzm  dochodzi do władzy drogą parlamentarną. Mamy wtedy do czynienia z metodą  tzw. pełzającego totalitaryzmu. Istnieje pojęcie demokracji totalitarnej. Termin ten rozpowszechniony został m.in. przez J. L. Talmona w pracy pt. „The Origins of Totalitarian Democracy. Oznacza zdegenerowaną formę demokracji parlamentarnej. Rzeczywistą władzę sprawuje wąska elita polityczno-finansowa, zachowując jedynie fasadę demokratycznych struktur, pozory wolności słowa i wolnych wyborów.

Niebezpieczeństwo takiej degeneracji demokracji parlamentarnej  wcześniej sformułował  już John Stuart Mill (połowa XIX w.).

Dziś nie trzeba likwidować wolnego rynku, własności prywatnej, ani wprowadzać masowego terroru i ostrej cenzury, aby kontrolować życie społeczne i indywidualne. Jedną z metod otumaniania społeczeństwa jest szukanie wszędzie wroga. Dla jednych jest nim ten z drugiej partii, dla drugich klecha, dla trzecich ateista, dla innych jeszcze Żyd lub Arab i tak się kręci karuzela XXI wieku w Polsce i nie tylko w niej.

Patriotyzm patriotyzmowi nie jest równy. Dla kibola patriotyzmem jest niczym nie hamowane umiłowanie drużyny, cała reszta się nie liczy. Dla fanatyka partyjnego wszystko co nie służy jego partii jest złem, które na różny sposób należy wyrwać z korzeniami. I z jednym i drugim sposobem pojmowania patriotyzmu mamy do czynienia w naszym kraju.

Fałszywe – a najczęściej koniunkturalne – pojmowanie patriotyzmu nie jest czymś nowym. Nie raz na cokołach stawiano postaci nie tylko nie wyróżniające się jakimś nadzwyczajnym patriotyzmem, lecz będące jego zaprzeczeniem. W polskiej tradycji najłatwiej przejść do historii po tragicznej śmierci, przykładem książę Józef Poniatowski, który walczył co prawda z fantazją i odwagą u boku Bonapartego, ale za całokształt, patriotyczny Nobel, gdyby taki przyznawano, na pewno mu się nie należał. Podobnie jak generał Zajączek, dzielny napoleończyk , następnie sługus moskiewski.

Kto natomiast mozolnie i konsekwentnie przez całe życie budował ojczyźniane poletko, nie na barykadach, lecz w laboratorium (przykładem nasza podwójna noblistka Maria Curie – Skłodowska), czy to na froncie odkryć inżynierskich , czy w innych przedsięwzięciach wymagających ogromnej wiedzy, dominikańskiej pracowitości i niezwyczajnych zdolności, temu nie łatwo znaleźć się w nazewnictwie ulic, nie mówiąc o pomnikach.

Co innego zginąć na polu bitwy lub w innych okolicznościach i to najlepiej w młodym wieku. Jest to bowiem najkrótsza droga dostania się na listę naszych narodowych bohaterów i patriotów.

Czesi (ale nie tylko oni, właściwie cały Zachód) śmieją się z naszego bohaterskiego patriotyzmu. My zaś pękamy ze śmiechu, gdy czytamy o przygodach Szwejka. Szwejkowski patriotyzm uważamy za dekowanie się czy nawet za tchórzostwo, oni zaś ( i nie tylko oni) naszą bohaterszczyznę za samobójczą głupotę.

Powiedzieć można co kraj, to obyczaj, choć nieraz przychodzi się wściec. Polscy lotnicy jak wiadomo uratowali w czasie II wojny światowej Londyn, wojska generałów Andersa czy Maczka walczyły za wolność naszą i waszą, ale gdy przyszło do zwycięskiej powojennej parady, aby nie drażnić Stalina, Brytyjczycy do udziału w uroczystości Polaków nie dopuścili. To tak na marginesie.

Eseista i historyk Tomasz Łubieński w jednym ze swoich szkiców snując rozważania między innymi na temat polskiej bohaterszczyzny, którą wyznacza nie zwycięstwo, lecz narodowe nieszczęścia, nie triumf, lecz niepowodzenie i tragedia, nie realne zwycięstwo, lecz moralne ( te zaś dla świata nic nie znaczą, już Aleksander Fredro pisał, że „narody sumienia nie mają”), a więc Łubieński snując rozważania stwierdza :

„Nieszczęścia historyczne stanowią zawsze dowód, że mieliśmy rację. Więc jakby ich potrzebujemy. I tu wątki o zamachu smoleńskim za pomocą baloników z helem (ciekawe, ilu polityków w to wierzy, ilu nie wyklucza, jak wielu prywatnie puka się w czoło, publicznie milczy) spotykają się z szaleństwem wybitnego poety Jarosława Marka Rymkiewicza, który krwawą tragedię Powstania Warszawskiego nazwał drugim chrztem Polski, zbawiennym dla utrzymania narodowej tożsamości”.

Jeśli jednak szaleństwo poety jest okolicznością łagodzącą i dlatego od biedy można poecie wybaczyć skróty myślowe, to nie sposób uwierzyć w sensowność uprawiania „patriotycznej polityki”, którą wyznacza histeria i naciąganie faktów do partyjnych interesów.

Kibole wymachujący biało-czerwoną, wyjąc po pijanemu hymn narodowy mieszczą się w tej samej grupie, co „prawdziwi Polacy” domagający się Polski jedynie dla Polaków. Jednych z drugimi łączy nienawiść od wszystkiego i wszystkich nie pochodzących z ich parafii.

Z „prawdziwymi Polakami” jest tak, że z jednej strony chcą korzystać z unijnej kasy, z drugiej wszystkich euroentuzjastów najchętniej spaliliby na stosie. Kibole zaś domagają się zwycięstw swojej drużyny i jednocześnie bezinteresownie demolują stadiony swoich idoli. Taka Polska jest Polską chorą.

Na koniec kartka z kalendarza, również z patriotycznej łączki. Otóż w czasach PRL nie było wolności słowa. Praktycznie – poza prywatnymi domami oraz elitarno – piwnicznymi teatrzykami i kabaretami – jedynymi miejscami, w których można było zamanifestować na patriotyczną nutę były kościoły i stadiony sportowe.

W świątyniach proszono Pana Boga, aby ojczyznę  nam zwrócił. Na stadionach natomiast dawano upust wolnemu słowu, gdy za przeciwników mieliśmy sportowców z Kraju Rad. W boksie biliśmy Ruskich dość często, w piłce nożnej bohaterem narodowym został Gerard Cieślik, dzięki któremu dokopaliśmy im w Chorzowie 2:1.

W teatrach i kabaretach studenckich oraz kościołach i na stadionach, aczkolwiek nigdzie nie brakowało łapsów-tajniaków, dawało się odetchnąć wolnością. Był to oddech na pół gwizdka, trochę na niby, ale dobre było i to. Natomiast dziś tak kibole, jak i „ prawdziwi Polacy”, korzystając z wolności, żyją jadem, który ojczyznę niszczy po kawałku.

Jesteśmy narodem wspaniałym. Tyle, że wleczemy się w ogonie Europy  i w efekcie sięgnęliśmy dna. Najpierw spójrzmy na inne kraje.
Otóż 90% badanych w Szwecji i 86% w Holandii czyta przynajmniej jedną książkę w roku. Zaś pięć lub więcej książek rocznie czyta w Szwecji 65% badanych, w Holandii 52%, Danii 51%, Wielkiej Brytanii 52%. Nie jest prawdą, że czytelnictwo książek wypierane jest przez nowe technologie.

Poziom czytelnictwa jest często nawet wyższy w krajach, w których nowe technologie są bardziej dostępne i wykorzystywane.

Rekordzistami są Czesi. Czytają najwięcej w Europie. Średnia liczba książek w czeskim domu to 246. Tylko 2 proc. Czechów nie ma w domu żadnej książki. Przeciętny Czech czyta średnio ponad 17 książek rocznie. Choćby po jedną książkę sięga i ją czyta 80 procent obywateli.  Daje im to prymat na Starym Kontynencie.

U nas 20 proc.obywateli w ogóle nie czyta książek. Prawie 40 proc. Polaków miało w ręku jedną książkę w roku ( co nie znaczy, że ją przeczytało). W ten oto sposób dogoniliśmy grono światowych półanalfabetów i aktualne  pomysły ministerialne dot.ujednolicenia cen książek jedynie przyśpieszą w Polsce marsz ku wtórnemu analfabetyzmowi.

Zaś im głupszy naród ( chodzi o liczne grono półanalfabetów) tym łatwiej nim rządzić. Głupi każdą błyskotkę weźmie za cenny kruszec. I w rezultacie mamy w ukochanej Ojczyźnie to, co widać gołym okiem.

Media, sztuka, filmy, muzyka, teatr - wszystko ma być narodowe.
Na pierwszy ogień poszły media. Telewizja publiczna już przestaje być publiczna. W kolejce czekają teraz filmy i lektury szkolne. Też będą narodowe czyli patriotyczne. Osobiście  jestem "za", gdyż w biurku mam gotowy scenariusz o Mieszku I i jego połowicy Dobrawie Przemyślidce.

Muzyka narodowa też jest mi bliska, ponieważ napisałem i wydrukowano mi dwie biografie: o Chopinie i Moniuszce. Z tym wszak, że dla mnie osobiście muzyka jest ponadnarodowa. Bacha, Mozarta, Szostakowicza, czy Mahlera kocham bardziej od siebie samego. Zresztą nie tylko muzyka jest nie narodowa, lecz światowa.

A Michał Anioł? A van Gogh, a Manet? A poeci i pisarze? Czyżby Szekspir był gorszy od Sienkiewicza? Zresztą autor "Hamleta" jest najlepszy ze wszystkich. I od Polaków i np. od Francuzów też.
A co to znaczy teatr "narodowy"? A Molier to kto? Chłopię znad Wisły? Jan Englert prowadzi Teatr Narodowy i gdy zamieszcza w repertuarze dramaturgów ze zgniłej cudzoziemczyzny, tym mocniejsza jest jego pozycja twórcza.

Z filmami narodowymi jestem za pan-brat, lecz wyłącznie na słowo honoru. Bowiem do kina chodzę rzadko, aczkolwiek takie narodowe filmy jak ten o Powstaniu Warszawskim i ten oskarowy pod tytułem"Ida" - to dzieła palce lizać. Tyle, że pełne goryczy. I prawdy.

Ten tekścik piszę nie po to, aby bawić się w grę słów. Ten tekst po to, aby sprzeciwić się przeciwko wynoszeniu pod niebiosa tego, co "narodowe".

Krótko mówiąc - źle się dzieje w państwie, w którym rządzący próbują wszystko to, co narodowe wynieść jako świętość na ołtarze.

Był taki jeden, który naród swój wynosił ponad wszystko. Wszystko miało być narodowe. Od kolebki po koniec świata. Naród narodowy, ponadnarodowy. Gdy dostrzegł, że zaplątał się w jego narodzie Polak jakiś, nie mówiąc o Żydzie i innych parszywych stworzeniach - droga ich wiodła do nieba przez komin.